Кулланучылар хокукларын яклау буенча советлар
ТР Дәүләт алкоголь инспекциясенең Түбән Кама территориаль органына кулланучылардан: «сатып алынган товарны кире кайтарганда чек һәм гарантия талоны кирәкме?».
Истә калдырырга кирәк:
1). Теләсә нинди сатып алганда чек таләп итәргә кирәк. Сатып алынган товар сыйфатсыз булса, чек сәүдә ноктасына дәгъва белдерүне җиңеләйтәчәк һәм бу товарның әлеге урында сатып алынуын дәлил итәчәк.
Закон чекның дәгъваларны белдерүдән баш тартуга нигез булмавын, ләкин акча белән исәп-хисап өчен түләү булган очракта, түләү документыннан башка товарның нәкъ менә шул кибеттән сатып алынуын раслау бик кыен булачак.
Шуңа бәйле рәвештә, Россиядә «кулланучылар хокукларын яклау турында» 07.02.1992 ел, №2300-1 РФ Законы (алга таба-Закон) гамәлдә, аның статьялары кулланучылар хокукларын яклауга, шул исәптән, кеше чегын югалткан очракта, товарны кире кайтару хокукын яклауга юнәлдерелгән.
Законда чек булмаганда товарны кире кайтаруны (алмаштыруны) җайга салучы конкрет нормалар бар:
- сыйфатсыз товарга карата (законның 18 ст.) - кулланучыда касса яки товар чегының яисә товарның сатып алу фактын һәм шартларын раслаучы башка документның булмавы аның таләпләрен канәгатьләндерүдән баш тарту өчен нигез булып тормый;
- сыйфатлы товарга карата, әгәр 14 көн эчендә (форма, габаритлар, фасон, төсе, Күләме яки комплектациясе буенча килмәсә) - кулланучыда товар чегы яки касса чегы яисә товар өчен түләүне раслаучы башка документ булмау аны таныклык күрсәтмәләренә сылтама ясау мөмкинлегеннән мәхрүм итми (Законның 25 статьясы).
Әмма, кибеткә чек булмаганда, сатып алучыга аны сатып алу фактын расларга туры киләчәк.
2). Карарга гарантия срогы. Катлаулы техник товарлар, аяк киеме, кайбер төр кием һәм уенчыклар һәрвакыт бар гарантия срогы, билгеләнгән җитештерүче. Кибет мондый эшләнмәләрне гарантия талоны һәм сату датасы турында тамгасы белән бирергә тиеш. Сатучы билге куймаган яки талон бирергә оныткан икән, бу ялгышлыкны төзәтүен таләп итәргә кирәк. Һәм, һичшиксез, әйберләрне эксплуатацияләү кагыйдәләрен үтәргә кирәк.
Кулланучы үзе эшләнмәне эксплуатацияләү кагыйдәләрен бозган очракта, алыштырудан баш тарту өчен төп сәбәпләрнең берсе. Кыйммәтле әйберне сатып алганда, электрон чекларны формалаштыручы һәм сатып алучыга почта аша җибәрүче карта белән түләү яхшырак. Бу сатып алуны теркәргә һәм әлеге товарның нәкъ менә шул урында сатып алынуын расларга мөмкинлек бирәчәк, хәтта чек югалса яки чәчәк атса да. Бу бигрәк тә озак гарантия срогы булган техникага кагыла.
Законның 18 статьясындагы бишенче пункты күрсәткәнчә, сатучы, сатып алу фактын раслаучы товар чегы яки башка документ булмаганда, кулланучыга аның таләпләрендә баш тартырга хокуклы түгел. Бу гарантия талонына да кагыла. Аның булмаганда, алыш-бирешне раслау сыйфатында касса чегы, накладная яки сату-алу килешүеннән файдаланырга була.
Әмма сатып алуны раслаучы документлар булмаганда, кайбер намуссыз сатучылар, законның 19 статьясындагы икенче пунктына сылтап, гарантия буенча эш вакыты җитештерү мизгеленнән чыгып чыккан дип белдерә. Әмма һәрвакытта да башкаручының мондый карары белән килешергә кирәкми. Законның 18 статьясыннан чыгып, кулланучы теләсә нинди башка ысул белән сатып алу фактын расларга хокуклы. Бу шаһитлардан сораштыру, заказның принтскринасы, видеокүзәтү мәгълүматлары, товарның төрелмәгән өлеше, техник эшләнмәләрнең серияле номерлары һ. б. булырга мөмкин.
Кулланучылар хокукларын яклау өлкәсендә гамәлдәге законнар нормаларын аңлатуны сорап кулланучылар да, хуҗалык итүче субъектлар да мөрәҗәгать итә ала: 423970, ТР, Мөслим районы, Мөслим авылы, Пушкин урамы, 91, 2 нче кат. Телефон: (85556) 2-35-05, Виноградова Алинә Игорь Кызы
Тәрбия эше шәхеснең шәхси хокукый аңын бөтен җәмгыять, дәүләт мәнфәгатьләренә җавап бирә торган гомуми юридик принципларны һәм таләпләрне аңлауга кадәр күтәрә. Правосознание тәрбияләү әхлакый кыйммәтләрне, гаиләдә, мәктәптә, рухи аралашуда нормаларны үзләштерүдән башлана.